Kiểm tra thành phẩm ép kim cần có mã lô, tờ chuẩn, vùng quan sát và người quyết định giữ hay xử lý sai khác. Nhờ vậy việc kiểm thành dữ liệu cho sản xuất, không chỉ là cảm nhận tại bàn.

Ai cần lập và dùng kế hoạch lấy mẫu

Quản đốc lập kế hoạch cùng người chịu trách nhiệm chất lượng trước khi chạy lô; thợ máy và người kiểm dùng chung nó ở các điểm đã chọn. Người kiểm không nhất thiết phải là người vận hành máy, nhưng cả hai phải nhìn cùng một tờ chuẩn và cùng tiêu chí. Nếu tờ mẫu đầu được duyệt, hãy giữ mã nhận diện của nó cùng phiếu lệnh thay vì để trong một khay không ghi chú.

Kế hoạch này phù hợp cả khi đơn có ít tờ và khi đơn chạy qua nhiều giai đoạn, vì mục tiêu không phải áp một tỷ lệ mẫu giống nhau cho mọi đơn. Mục tiêu là lấy mẫu ở các điểm có thể làm kết quả đổi: lúc mẫu đầu, sau khi ổn định, sau thay cuộn nhũ hoặc khuôn, và trước khi đóng lô. Bài kiểm soát phế phẩm ép kim giúp ghi nhận phần bị loại theo điểm phát sinh; kế hoạch lấy mẫu giúp nhận ra điểm đó sớm hơn. Nó cũng là phần kiểm thực hiện sau các đầu vào đã khóa trong báo giá đơn ép kim.

Checklist lập kế hoạch kiểm tra thành phẩm ép kim

Xác định lô và phiên bản: ghi mã đơn, phiên bản file, vật liệu, nhũ, khuôn và ca chạy. Một kế hoạch không biết mình đang kiểm lô nào thì không truy được nguyên nhân sau đó.
Chọn tờ chuẩn: dùng mẫu đầu đã được duyệt hoặc mẫu đã có xác nhận. Ghi rõ mặt, vị trí ép và điều kiện quan sát để không so mỗi người một tờ.
Chọn điểm lấy mẫu: đặt điểm kiểm trước khi chạy, tại thời điểm máy ổn định, sau mỗi lần đổi vật tư hoặc điều chỉnh, và ở phần cuối lô. Điểm kiểm cần phản ánh rủi ro thay đổi chứ không chỉ chia đều thời gian.
Chọn vùng quan sát: tách vùng chữ hoặc nét nhỏ, mép mảng, vùng phủ lớn và vị trí cần căn với phần in. Mỗi vùng cho tín hiệu lỗi khác nhau.
Ghi tiêu chí và quyết định: định nghĩa điều gì là đạt, sai khác nào cần giữ lô để rà, ai có quyền cho chạy tiếp và ai nhận ghi chú xử lý.
Lưu dấu vết: kẹp tờ mẫu, ảnh chụp vùng lỗi khi cần và phiếu ghi nhận cùng mã lô để ca sau không phải đoán lại.

Tiêu chí lấy mẫu phải gắn với quyết định nào

Tiêu chí quan sát	So với tờ chuẩn	Nếu có sai khác	Bước kiểm tiếp theo
Độ bám nhũ	Nhũ còn liên kết đều khi tờ ổn định	Giữ các tờ cùng thời điểm, chưa chuyển lô	Kiểm nhũ, chất liệu và cài đặt
Mép chi tiết	Biên nét sạch, không loang ra nền	Khoanh vùng lỗi trên tờ và theo vị trí khuôn	Rà nhiệt, lực, thời gian ép và bề mặt khuôn
Vùng phủ	Mảng nhận nhũ đồng đều, không có vùng thiếu bất thường	So các tờ trước và sau điểm đổi	Rà áp lực, gá và trạng thái vật tư
Vị trí ép	Vùng nhũ đúng với phần in hoặc dấu chuẩn	Giữ tờ và kiểm dấu, gá, phiên bản file	Rà căn chồng trước khi kết luận khuôn

Bảng là ngôn ngữ bàn giao, không phải bảng chẩn đoán cuối. Cùng một vết có thể có nhiều nguyên nhân; lợi ích của nó là buộc người kiểm ghi dấu vết trước khi ai đó chỉnh máy.

Các điểm lấy mẫu từ tờ đầu đến trước khi đóng lô — Các điểm lấy mẫu trong lô ép kim

Sai lầm thường gặp khi lấy mẫu thành phẩm

Sai lầm thứ nhất là chỉ xem một tờ đầu và một tờ cuối. Cách này bỏ qua lỗi xuất hiện khi thay cuộn nhũ, máy nghỉ hoặc ca đổi người. Sai lầm thứ hai là lấy tờ kiểm mà không ghi thời điểm, rồi khi thấy lỗi không biết nó xảy ra trước hay sau lần chỉnh nào.

Sai lầm thứ ba là kiểm dưới các điều kiện ánh sáng khác nhau nhưng không giữ tờ chuẩn cạnh bên. Nhũ phản chiếu khác nhau theo góc nhìn, vì vậy người kiểm cần cố định cách quan sát trước khi kết luận màu hay độ phủ đổi. Sai lầm cuối là để người kiểm tự sửa máy mà không lưu tờ lỗi; hành động đó có thể làm hết triệu chứng nhưng xóa dữ kiện để phòng ngừa ở đơn sau.

Vì sao phải kiểm theo lô và điểm phát sinh

Bản ép kim là kết quả của một hệ đang vận hành: khuôn, nhũ, chất liệu ép, gá và cài đặt gặp nhau theo thời gian. Một tờ đẹp ở đầu lô chứng minh mẫu đầu đạt, chứ không chứng minh điều kiện đó còn giữ nguyên sau khi vật tư hoặc trạng thái máy đổi. Kiểm theo lô tạo các mốc để nhận ra khi nào sai khác bắt đầu.

Cơ chế này cũng giải thích vì sao mẫu phải gắn với bối cảnh. Một vùng bong trên những tờ sau khi thay nhũ hướng cuộc kiểm về vật tư hoặc cài đặt; một vết lệch xuất hiện cố định theo vị trí lại hướng về gá hoặc dấu chuẩn. Nếu các tờ kiểm không có mã lô và thời điểm, hai loại dấu vết này bị trộn thành một nhận xét chung là “ép chưa đều”.

Khi thấy nhũ bám yếu, giữ lại tờ lỗi cùng tờ chuẩn trước khi chỉnh. Bài ép kim bị bong trình bày phép thử để tách vấn đề bám dính khỏi lỗi tại một vùng khuôn.

Luồng quyết định khi tờ mẫu khác tờ chuẩn — Luồng xử lý mẫu có sai khác

Hành động khi một mẫu không đạt

Đánh dấu ngay mã lô, thời điểm, ca chạy, khuôn, nhũ và vị trí lỗi trên tờ mẫu.
Giữ tờ không đạt cạnh tờ chuẩn; chưa loại bỏ hoặc sửa dữ kiện quan sát.
Dừng chuyển tiếp phần hàng bị ảnh hưởng và lấy thêm mẫu quanh điểm phát sinh để khoanh phạm vi.
Đối chiếu lỗi với bảng tiêu chí, rồi kiểm đúng nhóm: vật tư và cài đặt, gá và căn chồng, hoặc mặt khuôn.
Chỉ cho chạy tiếp khi người chịu trách nhiệm xác nhận tờ mẫu sau điều chỉnh đạt và ghi kết quả vào phiếu lô.

Áp dụng thực tế

Nếu kế hoạch kiểm cho thấy lỗi lặp theo một nét hoặc một vùng khuôn sau khi đã loại trừ vật tư và cài đặt, hãy quay về kiểm tấm khuôn cùng file đã chốt. Trang khuôn ăn mòn là điểm bắt đầu để đối chiếu dòng khuôn theo hiệu ứng; Etch Lab làm phôi và khuôn in, còn quyết định chấp nhận thành phẩm cuối vẫn cần dựa trên tờ chuẩn và kế hoạch lấy mẫu của xưởng chạy đơn.