Khuôn ép kim gần gáy sách phải theo vùng uốn của bìa, không chỉ theo đường nét trên bản trải. Khuôn có thể làm tên hoặc đường viền sát gáy, nhưng chỉ sau khi tờ thử đã được gấp và đóng đúng cấu trúc để thấy khuôn dừng ở đâu và hiệu ứng còn đọc được thế nào.

Gáy là vùng chuyển động của bìa, không phải một đường kẻ

Trên bản trải, gáy nằm giữa mặt trước và mặt sau. Khi thành sách, vùng ấy cong, chịu mở đóng và thay đổi góc sáng liên tục. Một đường nhũ trông liền trên file có thể đứt cảm giác khi bìa đóng; một dòng chữ gần gáy có thể bị mất khoảng hở khi bìa cong vào trong.

Ví dụ: một bìa mềm có tên chạy dọc gần gáy và một đường nhũ ngang bắt đầu từ mặt trước. Tên cần kiểm khi sách dựng trên kệ; đường nhũ cần kiểm khi sách mở và đóng. Hai chi tiết có thể dùng cùng màu nhũ nhưng không nhất thiết dùng chung vùng khuôn hoặc cùng cách thử.

Để chọn vai trò cho tên, đường viền và hình chạm, hãy xem bài dẫn chọn hiệu ứng. Khi làm sát gáy, bước tiếp theo là chuyển mục tiêu đó thành ranh giới vật lý trên bìa đã đóng.

Khuôn ép kim gần gáy sách: phân vùng theo trạng thái bìa

Vùng	Mục đích	Hướng xử lý	Trạng thái phải kiểm
Mặt trước phẳng	tên hoặc biểu tượng dễ đọc	nhũ phẳng hoặc hiệu ứng riêng	bìa mở phẳng
Sát mép gáy	chi tiết phụ có điểm dừng rõ	nhũ ngắn, chừa vùng uốn	bìa mở và đóng
Trên gáy	nhận diện khi dựng sách	chữ tiết chế, khoảng hở đủ	bìa dựng
Qua đường gấp	chỉ dùng khi mẫu chứng minh ổn định	thử riêng, không giả định	bìa mở, đóng và thao tác cầm

Ranh giới này không phải một kích thước áp chung cho mọi sách. Nó phụ thuộc vào cấu trúc bìa, cách đóng và vị trí thực của nếp gấp. Người giao file nên chỉ rõ đâu là mặt trước, đâu là gáy, đâu là vùng được phép ép và đâu là vùng khuôn phải dừng trước khi mẫu được xác nhận.

Tờ thử phải đi qua công đoạn đóng cuốn

Giấy, lớp cán và cấu trúc đóng quyết định cách bề mặt phản xạ khi uốn. Tờ rời đặt phẳng chỉ kiểm được bám nhũ và nét; nó chưa chứng minh được chữ sát gáy còn đọc khi cuốn sách đã thành hình. Nếu bìa nhận thêm kiểu hoàn thiện bề mặt, tờ thử cũng cần cùng lớp phủ ấy để phép quan sát có ý nghĩa.

Hãy tạo tờ thử có cả nét sát gáy và một chi tiết nằm xa gáy làm đối chứng. Sau khi ép, gấp và đóng bìa, kiểm lần lượt bìa mở, bìa đóng và bìa dựng. Nếu chỉ một trạng thái làm phần nhũ biến dạng hoặc mất độ đọc, hãy đổi điểm dừng hoặc thu chi tiết về vùng phẳng thay vì tăng thêm hiệu ứng.

Sơ đồ mặt trước, vùng uốn, gáy và điểm dừng khuôn trên bìa sách — Sơ đồ vùng ép an toàn quanh gáy sách

Công đoạn ép cũng cần được đặt đúng trong thứ tự gia công sau in. Xưởng nên ghi phiên bản bìa, lớp phủ và trạng thái tờ thử trong hồ sơ, bởi cùng một file nhưng khác cách đóng cuốn sẽ tạo điều kiện uốn khác nhau.

Loại khuôn cho tên và đường viền sát gáy

Khuôn Magie ép kim thường phù hợp để đánh giá tên, dòng phụ và đường nhấn cần phản xạ. File thiết kế dạng vector cần tách rõ phần ở mặt trước, phần ở gáy và điểm dừng. Người làm khuôn không nên phải suy đoán vùng uốn từ ảnh render bìa.

Nếu một biểu tượng ở mặt trước cần cảm giác chạm, nó nên được xem riêng với khuôn Magie dập nổi và khuôn âm. Đừng đưa relief qua vùng uốn chỉ vì biểu tượng đang gần gáy: cơ chế tạo relief và cơ chế giữ độ đọc trên gáy là hai bài toán khác nhau. Bài về bìa sách đã phân vai tên, biểu tượng và đường viền trên toàn bìa.

Trình tự thử trước khi khóa vùng khuôn

Ghi đường gáy, nếp gấp và mặt trước trên file vector cùng chiều đọc của mọi dòng chữ.
Tách một tờ thử chứa tên ở gáy, nét sát gáy và một chi tiết đối chứng ở vùng phẳng.
Ép thử đúng giấy, lớp phủ và mặt bìa dự kiến.
Gấp, đóng hoặc lắp tờ thử theo cấu trúc thành sách thật.
Quan sát bìa mở, đóng và dựng; đánh dấu chi tiết nào đổi hình hoặc mất độ đọc.
Điều chỉnh điểm dừng, duyệt lại tờ mẫu rồi lưu nó cùng mã khuôn và phiên bản file.

Sơ đồ ba trạng thái kiểm bìa mở, đóng và dựng trên gáy — Ba trạng thái kiểm hiệu ứng sát gáy

Ép sát gáy hay dừng trước vùng uốn

Phương án	Khi nên dùng	Điều cần duyệt	Rủi ro nếu bỏ qua mẫu đóng
Dừng trước vùng uốn	tên hoặc đường viền không cần qua gáy	khoảng hở từ hiệu ứng đến nếp gấp	bản trải đẹp nhưng bị thiếu nhịp sau gấp
Đặt chi tiết trên gáy	tên cần đọc khi dựng sách	chiều đọc và độ rõ trên gáy cong	chữ khó đọc ở trạng thái kệ
Đi qua vùng uốn	hình chỉ có ý nghĩa khi liền mạch	bìa mở, đóng và thao tác cầm	nhũ hoặc nét bị biến dạng ở phần gấp
Chuyển chi tiết về mặt trước	gáy quá hẹp hoặc mẫu không giữ được	bố cục mặt trước sau điều chỉnh	cố giữ ý đồ file gây lỗi khi sử dụng

Vì sao cùng một nét nhũ đổi hình khi bìa gập?

Mặt bìa phẳng nhận khuôn theo một mặt tiếp xúc tương đối ổn định. Vùng gáy và nếp gấp lại đổi hình khi bìa cong; bề mặt nhũ thay đổi góc phản xạ, còn đường nét có thể bị kéo theo bán kính uốn của chính cấu trúc bìa. Vì thế, mắt không luôn nhận cùng một chi tiết ở bìa mở và bìa đóng.

Khuôn không tự biết vùng nào được phép biến dạng. Ranh giới phải nằm trong file và được xác nhận bằng tờ thử đã đóng. Khi tách tên trên gáy, đường nhấn sát nếp và biểu tượng mặt trước thành các vùng có nhiệm vụ riêng, người vận hành có tiêu chí rõ để cân chỉnh và người thiết kế có bằng chứng để điều chỉnh bố cục.

Trên một bộ bìa cùng thiết kế nhưng khác độ dày ruột, điểm uốn có thể không cho cảm giác giống nhau. Vì vậy không nên lấy tờ thử của một cấu trúc làm lời hứa cho cấu trúc khác chỉ vì khổ mặt trước giống nhau. Mỗi lần đổi cách đóng, đổi lớp phủ hoặc đổi vị trí gáy, hãy coi đó là một điều kiện thử mới và ghi lại cùng bản trải.

Khi chi tiết phải chạy dọc gáy, chiều đọc là một tiêu chí kỹ thuật chứ không chỉ là lựa chọn thẩm mỹ. Người xem cần nhận ra tên khi sách dựng, còn người vận hành cần biết mặt nào của tờ là mặt ép. Bản mô tả giao việc nên ghi cả hai điểm này để tránh xử lý vùng gáy như một nét trang trí vô hướng.

Một phép kiểm hữu ích là đặt sách trên mặt bàn rồi mở ở mức người đọc thường cầm. Nếu đường nhũ tạo một điểm gãy khó hiểu hoặc chữ gần gáy chỉ rõ ở một trạng thái, bản trải cần được chỉnh trước khi khuôn được khóa. Ghi nhận quan sát bằng ảnh của cả ba trạng thái sẽ giúp lần tái bản phân biệt lỗi do file, do cách đóng hay do sự thay đổi của bề mặt.

Checklist vùng ép gần gáy

Ghi rõ đường gáy, nếp gấp và chiều đọc chữ trên file thiết kế dạng vector.
Tách phần nằm trên mặt trước, sát gáy và trên gáy thành vùng riêng.
Dừng hiệu ứng trước vùng uốn trừ khi tờ thử đã đóng chứng minh có thể đi qua.
Chuẩn bị bìa thử đúng giấy, lớp phủ và phương pháp đóng cuốn.
Kiểm nhũ ở ba trạng thái: mở phẳng, đóng và dựng trên gáy.
Lưu tờ mẫu đạt cùng mã khuôn, cấu trúc bìa và phiên bản file.

Áp dụng thực tế

Tên hoặc đường nhấn cần phản xạ sát gáy có thể được đánh giá với khuôn Magie ép kim thường khi gửi đủ file vector, kích thước và bề mặt bìa. Giá trị của khuôn không nằm ở việc kéo hiệu ứng qua mọi nếp gấp, mà ở việc tạo phần nhũ rõ trên vùng mà tờ thử đã chứng minh là ổn định.