Bìa lịch Tết ép kim chạy số lượng lớn trên khổ giấy rộng, nên rủi ro dồn về khổ khuôn và tiến độ chứ không phải hoa văn. Bài này chốt khuôn ép kim lịch Tết theo diện tích bìa, số khuôn theo số lượt chạy và các mốc đặt khuôn tính ngược từ ngày giao.

Bìa lịch Tết khổ lớn tạo áp lực gì cho xưởng

Bìa lịch Tết rộng hơn hẳn ấn phẩm nhận diện thông thường: tên đơn vị, lời chúc và hoa văn chiếm cả mặt trước, số lượng nhân theo từng đối tác được tặng, và mọi đơn cùng đổ về trước kỳ nghỉ Tết. Đơn lặp lại theo mùa nhưng thiết kế đổi, nên xưởng không thể dùng lại nguyên trạng hồ sơ cũ.

Bìa lịch nằm cùng nhóm khổ lớn với bìa sách, và trong lịch sản xuất cuối năm nó xếp cạnh hộp quà Tết tranh lượt máy. Ví dụ: xưởng nhận đơn lịch treo cho một doanh nghiệp — bìa ép tên đơn vị và hoa văn trung tâm, chạy số lượng lớn, giao trước khi xưởng nghỉ Tết. Người nhận đơn phải trả lời ngay hai câu: bìa cần khuôn khổ bao nhiêu, và đặt khuôn lúc nào.

Hiệu ứng nào xứng đáng với diện tích bìa lớn

Trên bìa lớn, hiệu ứng phải đọc được từ xa; nguyên tắc chọn theo mục tiêu thương hiệu xem tại bài dẫn về hiệu ứng. Bảng dưới rút về các vùng của một bìa lịch:

Lịch treo thường bị nhìn lướt trong giây trên tường, nên vùng tên đơn vị ăn ánh sáng trước, hoa văn chỉ việc giữ chân ánh nhìn lại. Đây cũng là lý do đơn lịch ít cần nhiều màu nhũ: một màu đủ nhiệm vụ, còn dư ngân sách thì nâng chất khuôn hơn là thêm màu.

Vùng trên bìa	Mục tiêu	Hiệu ứng nên chọn
Tên đơn vị	đọc rõ từ xa	ép kim thường nét mảnh
Hoa văn trung tâm	điểm chạm chính	dập nổi hoặc 2 tầng
Dải phụ quanh mép	dẫn mắt vào giữa	nhũ trơn một màu
Vùng trống	đỡ các vùng đã ép	giữ phẳng hoàn toàn

Chiết quang chỉ nên đặt ở mảng nhỏ cần ánh chạy (khi nào chiết quang đáng dùng); hoa văn muốn phủ rộng phải thiết kế lại cho nhũ nhận đều (họa tiết ép kim diện rộng). Trung tâm nhiều đường uốn lượn thì ngược lại: đúng kiểu thiết kế của khuôn 2 tầng.

Giấy bìa và lớp phủ quyết định nhũ bám

Bìa lịch thường dùng giấy couche định lượng cao, cán màng bóng hoặc màng mờ trước khi ép; lớp màng thay đổi độ bắt nhũ so với giấy trần. Nhiệt và lực trên mảng rộng phân bố khác mảng nhỏ, nên mẫu thử cần gần khổ thật, không cắt mảnh nhỏ đại diện rồi suy ra cho cả bìa.

Màu nhũ nên chọn theo lớp phủ: nhũ vàng trên màng bóng cho ánh gắt, trong khi cùng màu trên màng mờ đọc dịu hơn. Nếu xưởng chạy cả lịch lò xo và lịch bloc, ghi riêng thông số cho từng loại giấy vì độ cứng khác nhau làm lực đè lên nét khác nhau.

Chọn khuôn ép kim lịch Tết theo khổ và số lượt chạy

Khuôn ăn mòn có giới hạn khổ; khuôn Magie theo catalog tối đa 60 × 60 cm mỗi tấm. Bìa hẹp hơn vẫn nên chia vùng nếu các phần cách xa nhau hoặc khác màu nhũ; bìa vượt khổ thì bắt buộc tách thành nhiều tấm và mỗi tấm là một lượt ép.

Cách đếm nhanh khi nhận file: số tấm khuôn bằng số vùng rời nhân số màu, cộng thêm tấm khuôn âm nếu có dập nổi. Đơn chạy dài theo cuộn liên tục cân nhắc dây chuyền ép kim cuộn; đơn bìa lẻ từng tờ vẫn chạy máy dập phẳng, và khi đó số lượt canh máy chính là thời gian chạy thật của đơn.

Tấm khuôn kim loại lớn được gá phẳng trên đế tổ ong — Khuôn khổ lớn gá trên đế tổ ong, cạnh dụng cụ canh

Tính ngược tiến độ từ ngày giao lịch

Mốc gốc là ngày giao trước kỳ nghỉ Tết; mọi mốc khác lùi về sau cho tới khi chạm ngày nhận file:

Khác với đơn thường, sau lượt chạy hết còn nguyên đoạn hoàn thiện: phẳng lại tờ bìa, xâu lò xo, bọc theo lô và giao chặng cuối. Đoạn này không dùng máy ép nhưng ăn thời gian và nhân công đúng lúc mọi xưởng cùng ùn việc — tính nó vào lịch từ đầu, đừng để thành biến số cuối giờ.

Rà danh sách khách mùa trước, chốt thiết kế và số lượng từng khách.
Ép thử trên đúng giấy bìa, duyệt cùng khách theo ảnh chụp mẫu thật.
Đặt khuôn theo lô khách lớn trước, đơn lẻ ghép sau.
Chạy lượt đầu, duyệt màu trên máy rồi mới chạy hết lô.
Xâu lò xo, đóng gói theo lô và giao trước ngày nghỉ Tết.

Khuôn về sớm không đồng nghĩa đơn xong: lượt chạy cuối năm dài vì hàng chờ máy, và mỗi lần chia khuôn thêm là thêm một lần canh. Giữ liên lạc đặt khuôn sớm còn để kịp sửa file nếu mẫu thử lộ lỗi nét.

Bìa lớn chia thành ba vùng khuôn riêng với khoảng cách an toàn quanh mép

Một khuôn khổ lớn hay nhiều khuôn theo vùng

Tiêu chí	Một khuôn khổ lớn	Nhiều khuôn theo vùng
Phù hợp	bìa vừa trong giới hạn khổ	bìa vượt khổ, vùng rời nhau
Số lượt ép	một lượt cho toàn bìa	mỗi vùng một lượt, canh giữa các lượt
Rủi ro chính	nhiệt và lực chưa đều trên mảng rộng	lệch vùng nếu canh không khớp
Chi phí khuôn	một tấm lớn	nhiều tấm nhỏ, tổng thường cao hơn
Sửa thiết kế	làm lại cả tấm	chỉ làm lại vùng thay đổi

Chọn khuôn lớn khi thiết kế liền mạch và xưởng tin mâm ép giữ nhiệt đều; chọn nhiều khuôn khi bìa vượt khổ hoặc các vùng khác màu nhũ. Cả hai trường hợp đều phải ghi sơ đồ phân vùng vào hồ sơ đơn để người gá khuôn khỏi đoán khi chạy đêm.

Cơ chế vì sao khổ bìa lớn làm tăng số khuôn và số lượt ép

Khuôn ăn mòn bị chặn ở hai đầu: khổ tấm và khả năng giữ lực đè đều trên mâm. Những vùng ép rời nhau muốn gom vào một tấm cũng phải đủ khoảng cách giữa các vùng, nếu không nhũ nhận không đều. Mảng khuôn quá rộng làm nhiệt và lực không còn đồng đều, kết quả là chỗ nhũ bám chắc, chỗ bong nhẹ; triệu chứng này hay bị đọc nhầm thành lỗi nhũ hoặc lỗi giấy, trong khi gốc ở diện tích mảng ép.

Xưởng đáp lại bằng cách chia nhỏ chủ động: mỗi vùng một khuôn, mỗi khuôn một lượt, và số lượt nhân tiếp theo số màu. Vì thế con số cần tính ngay lúc nhận file — nó quyết định thời gian chạy, số lần canh máy và cả thứ tự xếp đơn trên lịch sản xuất mùa lịch.

Các mốc phải chốt trước khi vào mùa lịch

Rà đơn lặp của mùa trước và hiệu ứng từng khách đã dùng.
Khóa khổ bìa và số lượng từng khách để tính số tấm khuôn, số lượt.
Yêu cầu file vector có sơ đồ phân vùng rõ cho từng tấm khuôn dự kiến.
Đặt khuôn theo lô lớn trước; đơn lẻ ghép đợt sau.
Ép thử riêng cho từng loại giấy bìa và lưu thông số đã duyệt.

Lưu ý kỹ thuật: Tính số lượt chạy trước khi nhận thêm đơn mới trong mùa: mỗi đơn thêm vào sau thời điểm chốt sẽ trượt xuống cuối hàng chờ máy, và khách nhận lịch trễ ngày nghỉ thì hiệu ứng đẹp đến mấy cũng không dùng được.

Áp dụng thực tế

Khuôn Magie ép kim thường khổ tới 60 × 60 cm, nét nhỏ nhất 0.08 mm (5pt) theo quy tắc nét nhỏ, giao trong 24 giờ kể từ khi xác nhận đơn, tùy độ phức tạp. Với đơn lịch, xưởng đặt khuôn theo lô khách lớn trước và giữ lại quỹ máy cho các lượt canh — đúng hai thứ quyết định đơn lịch có về kịp trước Tết hay không.