Ép kim 2 tầng là phương án khuôn có hai bậc relief: bậc cao vừa tạo độ nổi vừa truyền nhũ, bậc thấp chỉ truyền nhũ phẳng, tất cả trong một lần ép. Xưởng chọn khuôn hai tầng khi thiết kế cần phân cấp giữa vùng nổi và vùng phẳng mà khuôn một mặt không làm được.

Ép kim 2 tầng là gì

Là tấm khuôn ăn mòn hai mức sâu: phần chi tiết cần nổi được giữ ở bậc cao, phần chỉ cần nhũ phẳng nằm ở bậc thấp. Khi ép, cả hai bậc cùng truyền nhũ tại vùng tiếp xúc, riêng bậc cao kèm khuôn âm bản đẩy giấy nổi lên. Hiệu ứng thu được: một phần thiết kế bóng nhũ phẳng, một phần nhũ nằm trên nền nổi — gọi chung là nhũ nổi.

Khuôn hai bậc được tạo hình thế nào

Trên tấm Magie, hai bậc hình thành bằng hai mức ăn mòn riêng: ăn sâu cho bậc nền, ăn nông hơn cho bậc nổi, phần không ép giữ nguyên mặt phẳng ban đầu. Chất lượng bậc nằm ở vai nét: cạnh chuyển giữa nền và bậc phải dốc và đều thì vùng nổi mới có cạnh sạch — yếu tố này được phân tích trong độ sâu ăn mòn và vai nét.

Sơ đồ từ file vector hai lớp đến tấm khuôn hai bậc và bản ép
Hai lớp trong file xác định phần nhũ phẳng và phần nhũ nổi trên khuôn

Với thiết kế nhiều hơn hai mức, hoặc cần bề mặt cong liền mạch, phạm vi vượt ra ngoài khuôn Magie hai bậc: cách làm khuôn dập nổi nhiều tầng nằm trong bài khuôn dập nổi nhiều tầng được làm như thế nào; kiểu nổi điêu khắc có logic riêng ở dập nổi 3D.

Điều kiện khắc ghi của tấm khuôn vẫn giữ nguyên: chi tiết mảnh phải nằm trên giới hạn nét nhỏ nhất của quy trình ăn mòn — quy tắc dựng nét cho ép kim nằm trong nét và chữ nhỏ nhất khi ép kim. Trên khuôn hai bậc, nguyên tắc này áp gấp đôi cho bậc cao: nét mảnh nằm trên vùng nổi hẹp hơn nét in thường một phần mép cạnh.

So với khuôn phẳng và cặp khuôn dập nổi

Ba cấu trúc khuôn hay bị gọi lẫn khi nhận đơn:

  • Khuôn phẳng: một mặt tiếp xúc duy nhất. Mọi nét đều nhận nhũ như nhau, không có độ nổi. Đủ dùng cho chữ, logo, đường nét đơn giản — và là khuôn rẻ nhất trong ba kiểu.
  • Cặp khuôn dập nổi: hai tấm khớp nhau, chỉ tạo biến dạng giấy, không dùng nhũ; cơ chế cặp khuôn nằm trong bài dập nổi là gì. Chuyên cho hiệu ứng nổi trắng.
  • Khuôn hai tầng: gộp hai việc trên trong một tấm — vùng cần thì nổi kèm nhũ, vùng còn lại nhũ phẳng.

Quyết định gộp hai hiệu ứng vào một tấm khuôn hay tách thành hai lượt ép riêng (khuôn phẳng cộng cặp khuôn dập nổi) có bộ tiêu chí riêng theo thiết kế, chất liệu ép và máy: xem ép kim dập nổi: khi nào gộp hai hiệu ứng trong một lần ép.

Khi nào đơn cần khuôn hai tầng

Bốn tín hiệu từ phía đơn hàng:

  1. Thiết kế có chủ rõ: một nhóm chi tiết cần nổi bật khỏi phần nhũ nền — ví dụ tên thương hiệu nổi, hoa văn quanh đó nhũ phẳng.
  2. Khách đã chốt chất liệu ép dày: giấy bìa, giấy mỹ thuật dày mới nhận độ sâu mà không nhăn cạnh.
  3. Số lượng đủ lớn để bù lại khoản chênh khuôn: mỗi tờ chỉ qua máy một lần nên giờ máy tiết kiệm dần theo đơn dài.
  4. Xưởng cần một hướng chạy duy nhất: một khuôn, một lần gá, không chuyển tờ giữa hai hiệu ứng.

Ngược lại, đơn ít, thiết kế chỉ cần nhũ phẳng, hoặc chất liệu mỏng thì khuôn phẳng là lựa chọn đúng — không phải mọi đơn cao cấp đều cần hai tầng.

Đối chiếu ba kiểu khuôn theo đơn

Tiêu chíKhuôn phẳngKhuôn hai tầngCặp khuôn dập nổi
Hiệu ứng trên ấn phẩmNhũ phẳng, không nổiNhũ phẳng cộng vùng nhũ nổiNổi trắng, không nhũ
Số lượt épMộtMộtMột
Kiểu thiết kế hợpChữ, logo, nét đơn giảnHai nhóm rõ ràng: nổi và nềnHọa tiết, logo cần độ nổi
Yêu cầu chất liệu épHầu hết các loạiGiấy dày nhận nổi tốtGiấy dày, da
Độ phức tạp làm khuônThấp nhấtCao hơn: hai mức ăn mònCao: hai tấm phải khớp
Rủi ro chínhThiếu chiều sâu nếu khách muốn nổiSai độ sâu là làm lạiLệch khớp giữa hai tấm

Cơ chế hai bậc tạo nổi và truyền nhũ cùng lúc

Trong một nhịp ép, áp lực phân bố theo độ cao bậc: bậc cao chạm giấy trước, nhận lực dồn và đẩy sợi giấy đi theo hình khuôn; bậc thấp chỉ ấn nhẹ đủ cho nhũ bám. Nhiệt khuôn xuyên qua màng nhũ ở mọi mặt tiếp xúc, kích hoạt keo dán nhũ xuống chất liệu. Theo FSEA, đây chính là cách chạy kết hợp nhũ và độ nổi trong một lần ép bằng một khuôn nhiều bậc; KURZ mô tả bản chất truyền nhũ nóng là quá trình vật lý của nhiệt và áp lực đúng tại điểm khuôn chạm — trên khuôn hai bậc, quá trình đó xảy ra song song ở hai mức.

Hệ quả vận hành: cửa sổ thông số hẹp hơn khuôn phẳng. Nhiệt thấp vừa đủ cho bậc thấp có thể không làm dẻo giấy đủ cho bậc cao; nhiệt cao đủ nổi thì nhũ vùng phẳng dễ lem. Vì vậy đơn hai tầng luôn mở đầu bằng dải thử trên chất liệu thật, đổi nhiệt theo cặp với thời gian giữ, ghi lại tổ hợp nào cho cạnh sạch ở cả hai bậc.

Hai đường nhũ vàng ở hai độ cao trên giấy màu kem
Một đường nhũ phẳng và một đường nhũ nằm trên bậc nổi của cùng mẫu ép

Chuẩn bị file thử khuôn hai tầng

Gửi xưởng làm khuôn một bộ thông tin đủ để ăn mòn đúng ngay lần đầu:

  1. File vector tách hai lớp: lớp bậc nổi và lớp nhũ phẳng, đặt tên rõ ràng, không lồng nhóm.
  2. Kích thước khuôn theo kích thước thật của thành phẩm, kèm khoảng cách tối thiểu giữa hai nhóm vùng.
  3. Mẫu chất liệu ép hoặc mã giấy và độ dày dự kiến dùng cho sản xuất.
  4. Ghi chú độ sâu mong muốn của bậc nổi, hoặc gửi ảnh tham chiếu hiệu ứng chuẩn để xưởng đề xuất.
  5. Yêu cầu một tờ thử hoàn chỉnh trước khi chạy hàng, duyệt cả độ nổi lẫn độ bám nhũ.

Áp dụng thực tế

Khi đã xác định thiết kế cần hai bậc, Etch Lab sản xuất khuôn Magie ép kim 2 tầng gồm tầng ép kim và tầng dập nổi, chạy hiệu ứng nổi trong một lần ép trên tấm Magie ăn mòn từ vật liệu nhập của tập đoàn Vulcan. Gửi file vector hai lớp kèm mẫu chất liệu để được tư vấn độ sâu và báo giá theo diện tích khuôn tại trang khuôn Magie ép kim 2 tầng.

Câu hỏi thường gặp

Khuôn hai tầng có chạy được trên máy bán tự động không?

Chạy được nếu máy giữ được nhiệt và áp ổn định trong suốt ca, vì cửa sổ thông số của khuôn hai bậc hẹp hơn khuôn phẳng. Trên máy phải gá lại nhiều lần giữa đơn, kết quả hai bậc dễ lệch nhau về độ phủ nhũ. Nếu máy không ổn, cân nhắc tách thành hai lượt như bài quyết định một lượt hay hai lượt đã phân tích.

Độ sâu bậc nổi có chỉnh được sau khi khuôn xong không?

Không chỉnh được bằng thông số máy. Độ sâu nằm trong kết cấu tấm khuôn sau ăn mòn; tăng nhiệt hay áp chỉ làm nhũ lem hoặc giấy nhăn, không tạo thêm độ sâu. Nếu độ sâu chưa đúng, phải hiệu chỉnh lại khuôn. Vì vậy mẫu chất liệu ép và độ sâu mong muốn phải chốt trước khi sản xuất khuôn.

Đơn số lượng ít có nên dùng khuôn hai tầng không?

Thường là không. Khuôn hai bậc tốn kém hơn khuôn phẳng do hai mức ăn mòn, và khoản chênh chỉ bù lại qua giờ máy tiết kiệm được trên đơn dài. Với đơn ít mà khách vẫn muốn hiệu ứng nổi, cân nhắc báo giá tách hai lượt dùng khuôn sẵn có, hoặc khuyên khách gộp số lượng.

Cần báo giá khuôn Magie ép kim?

Gửi 4 thông tin sau để Etch Lab báo giá đúng:

  • File thiết kế dạng vector (AI, EPS hoặc PDF vector)
  • Kích thước khuôn
  • Loại giấy ép
  • Số lượng dự kiến