Ép kim bị lệch không nên xử lý bằng việc đẩy khuôn ngay. Đọc bản đồ lỗi ép kim trước để khoanh đúng nhóm lỗi. Sau đó nhìn xem vết ép lệch cố định, tăng dần hay đổi hướng giữa các tờ; mỗi dạng chỉ về một nguồn khác nhau.

Nhận diện hình dạng của lỗi lệch

Lệch vị trí là khi vùng nhũ không nằm đúng trên vùng đã in hoặc vùng đã chừa trong thiết kế. Người vận hành cần so với tờ duyệt, không so bằng cảm giác: mép nhũ có thể vẫn sắc nhưng toàn bộ hình đã trôi sang một hướng, hoặc chỉ một phần chi tiết không chồng lên bản in.

Ba dấu hiệu đáng ghi ngay trên tờ lỗi là hướng trôi, độ lớn sai lệch và tính lặp. Lệch cùng chiều với khoảng cách gần như không đổi ở mọi tờ thường liên quan đến mốc cữ hoặc vị trí khuôn. Lệch nhỏ ở đầu cây rồi tăng dần ở các tờ sau thường liên quan đến cách đưa giấy hoặc điểm chặn. Lệch lúc trái lúc phải cần kiểm chỗ tựa của giấy, độ phẳng của cây giấy và thao tác cấp giấy trước khi động vào khuôn.

Đừng lẫn lỗi này với nét nhũ bị kéo thành vệt đôi. Nếu vẫn có một vết nhũ đúng mốc kèm một vết mờ kế bên, đó là hướng của bóng ma khi ép kim, không phải căn chồng đơn thuần. Khái niệm về mốc in và mốc ép được giải thích đầy đủ ở bài căn chồng in và ép kim; tại đây chỉ dùng mốc ấy để xử lý triệu chứng.

Sơ đồ ba dạng lệch cố định, tăng dần và ngẫu nhiên
Nhận diện dạng lệch trước khi căn lại

Bảng nguyên nhân và cách căn lại theo dạng lệch

Không có một núm chỉnh chung cho mọi ca lệch. Bảng dưới bắt đầu từ dấu hiệu nhìn thấy và kết thúc ở phép kiểm có thể đảo ngược, để nếu phán đoán sai bạn vẫn quay về được mốc ban đầu.

Dạng lệch quan sátNguồn cần kiểm trướcCách xử lý có kiểm soát
Cả hình trôi cùng chiều, đều trên mọi tờVị trí khuôn hoặc mốc cữDừng máy, đánh dấu vị trí hiện tại, căn lại một mốc rồi chạy tờ thử
Lệch tăng dần theo từng tờCữ chặn, mép giấy hoặc hướng cấpKiểm mép tựa, xếp lại cây giấy, đưa lại một vài tờ theo cùng hướng
Lệch trái phải không ổn địnhCữ lỏng, giấy cong hoặc thao tác cấpKhóa lại cữ, loại tờ cong, quan sát đường đi của tờ trước khi chỉnh khuôn
Chỉ lệch một chi tiết trong thiết kếFile, khuôn hoặc bản inSo tờ chuẩn, file và khuôn; không dịch toàn bộ khuôn để chữa một chi tiết
Lệch sau khi tháo rồi lắp khuônGá khuôn và mặt đếCăn lại từ đầu theo dấu tham chiếu trên đế, không lấy vị trí mắt ước lượng

Ví dụ: một nhãn hộp có nhũ luôn trôi về phía mép phải với khoảng cách tương tự ở cả tờ đầu và tờ cuối. Kỹ thuật viên đánh dấu vị trí khuôn hiện tại, kiểm hai cữ giấy vẫn chặt, rồi dùng tờ chuẩn để đưa khuôn về đúng một mốc. Chỉ sau tờ thử đạt mới mở lại tốc độ chạy. Nếu thấy trôi tăng dần, phép sửa đúng lại là cữ và cây giấy, không phải khuôn.

Phân biệt lệch vị trí với lỗi gần giống

Lệch vị trí và nhũ bám không đủ đều có thể cùng làm logo trông méo, nhưng dấu vết khác nhau. Lệch giữ nguyên hình dáng của chi tiết nhũ và thay đổi quan hệ với bản in. Lỗi nhũ bám ra ngoài nét làm mép nhũ nở hoặc dính nền, kể cả khi tâm hình vẫn đúng mốc. Lỗi mất nét chữ nhỏ lại làm phần nét mảnh biến mất chứ không di chuyển cả hình.

Một phép phân biệt ngắn là phủ tờ lỗi lên tờ duyệt dưới nguồn sáng. Nếu các hình trùng hình dáng nhưng lệch toàn bộ vị trí, tập trung vào căn chồng. Nếu hình không còn cùng hình dáng, dừng việc căn và chuyển sang kiểm nhũ, áp lực hoặc khuôn. Cách tách này tránh việc dùng lỗi thẩm mỹ của nét để kéo lệch một khuôn vốn đang ở đúng chỗ.

Phòng lệch bằng mốc chuẩn trước ca chạy

Căn lại thành công chỉ có giá trị khi ca sau có thể lặp lại. Tạo một mốc chuẩn nhìn thấy được trên đế và ghi rõ hướng đưa giấy trong phiếu lệnh; đừng để thông tin chỉ nằm trong trí nhớ của người đã căn ca đầu.

  • Giữ một tờ duyệt có đánh dấu cạnh đầu, cạnh tựa và chiều đi giấy; cất cùng phiếu lệnh.
  • Trước khi chạy, kiểm hai cữ chặn và bề mặt tựa; không dùng tờ cong làm tờ căn chuẩn.
  • Sau khi gá khuôn, chạy tờ thử ở tốc độ thấp và đối chiếu toàn bộ vùng nhũ với tờ duyệt.
  • Khi đổi ca, bàn giao vị trí cữ, hướng cấp và vị trí mốc khuôn bằng ghi chép, không chỉ giao một tờ mẫu.
  • Nếu đổi loại giấy, coi đó là cấu hình mới và chạy lại tờ thử trước khi tiếp tục.
Sơ đồ các mốc cần giữ khi căn tờ in, cữ giấy và khuôn
Ba mốc đối chiếu: tờ in, cữ giấy và khuôn

Khi nào cần kiểm lại khuôn thay vì căn máy

Chỉ chuyển sang kiểm khuôn khi cữ và hướng cấp đã ổn, tờ thử vẫn lệch đúng một phần hình trên tất cả vị trí. Khi đó so khuôn với file và với tờ duyệt để tìm lỗi ở phần tử riêng lẻ, đặc biệt sau lần làm lại file hoặc lắp khuôn lên đế mới. Một khuôn bị xê dịch trên đế cũng có thể tạo ra lệch cố định, nhưng phải có dấu hiệu ở mối gắn trước khi kết luận.

Nếu khuôn cần tháo, hãy đánh dấu hiện trạng, kiểm lại mặt đế và làm lại quy trình gá theo hướng dẫn chuẩn bị khuôn trên đế. Làm lại khuôn chỉ là phương án sau khi chứng minh được hình trên khuôn không còn khớp file hoặc không thể giữ vị trí trên đế; quyết định đó không thể rút ra chỉ từ một tờ bị lệch.

Đối chiếu ba dạng lệch để chọn bước đầu

Dạng lệchDấu hiệu xác nhậnBước đầu nên làmKhông nên làm ngay
Cố địnhCùng hướng, cùng khoảng cáchKiểm mốc cữ và gá khuônVặn nhiều thông số máy
Tăng dầnCàng xuống cây càng trôiKiểm hướng đưa, mép tựa, cữ chặnDịch khuôn theo tờ cuối
Ngẫu nhiênĐổi hướng giữa các tờKiểm cây giấy, cữ lỏng, thao tácChọn một tờ bất kỳ làm mốc mới

Vì sao mốc căn đúng vẫn có thể trôi khi chạy

Một hệ căn chồng gồm tờ giấy, cữ chặn và khuôn, nên chỉ cần một điểm tựa thay đổi là quan hệ giữa ba phần đổi theo. Khi mép giấy không áp sát cữ như lúc chạy tờ chuẩn, giấy có thể xoay rất nhỏ trước khi ép. Trên tờ có vùng nhũ gần mép, xoay nhỏ ấy hiện ra như lỗi trôi rõ rệt dù khuôn chưa hề dịch.

Cơ chế khác nằm ở việc lấy mốc sai. Nếu kỹ thuật viên dùng tờ cuối đang lệch làm mốc để dịch khuôn, sau đó sửa cữ giấy, hai lần dịch cộng dồn thành lệch ngược. Vì vậy quy trình phải giữ một tờ duyệt độc lập và chỉ đổi một biến mỗi lần. Mốc chuẩn không chỉ là một dấu in: nó là bằng chứng để biết thay đổi nào đã đưa ca chạy về đúng vị trí.

Checklist căn lại ép kim bị lệch

  1. Dừng cấp giấy, giữ tờ duyệt và ít nhất ba tờ lỗi theo thứ tự xuất hiện.
  2. Đánh dấu hướng trôi: cố định, tăng dần hay ngẫu nhiên; không tháo khuôn trước bước này.
  3. Kiểm cữ chặn, hướng đưa giấy, mép tựa và trạng thái cây giấy.
  4. Nếu lệch cố định, đánh dấu hiện trạng khuôn rồi chỉnh một mốc duy nhất bằng tờ duyệt.
  5. Chạy tờ thử, đối chiếu toàn bộ hình, ghi kết quả và chỉ mở lại đơn khi mốc đã ổn.
  6. Nếu một chi tiết riêng vẫn lệch, so lại file, khuôn và cách gá trước khi cân nhắc làm lại.
Sơ đồ bốn bước từ giữ tờ lỗi đến chạy thử sau khi căn
Trình tự căn lại để không mất mốc chuẩn

Áp dụng thực tế

Lỗi căn chồng chỉ xử lý nhanh khi bộ phận nhận đơn có file rõ ràng, vùng ép và chất liệu ép được chốt trước khi làm khuôn. Trang khuôn ăn mòn giúp chọn dòng khuôn theo hiệu ứng; với chữ và đường nét, trang khuôn Magie ép kim thường ghi rõ dữ kiện cần gửi khi yêu cầu báo giá. Với đơn mới chưa chắc cách nhũ phản ứng trên chất liệu, tư vấn gia công sau in là điểm gửi mẫu để xác nhận trước khi đưa vào ca chạy.

Cần báo giá khuôn Magie ép kim?

Gửi 4 thông tin sau để Etch Lab báo giá đúng:

  • File thiết kế dạng vector (AI, EPS hoặc PDF vector)
  • Kích thước khuôn
  • Loại giấy ép
  • Số lượng dự kiến