Gá khuôn âm dương dập nổi là bước làm cho hai nửa khuôn gặp nhau đúng tâm với tờ vật liệu nằm giữa. Đừng dùng lực ép để bù cho khuôn lệch: hãy khóa cặp khuôn, kiểm tờ thử ở cả mặt trước lẫn mặt sau rồi mới chạy lô.
Ai cần dùng checklist gá khuôn âm dương dập nổi
Checklist này dành cho kỹ thuật viên nhận một cặp khuôn dập nổi đã làm xong và cần đưa lên máy. Nó không thay thế phần chọn hiệu ứng hoặc thiết kế cặp khuôn; nguyên lý biến dạng giấy bằng cặp khuôn được giải thích trong dập nổi là gì. Mục tiêu ở đây là xác nhận cặp khuôn, giấy và máy đang gặp đúng nhau trong điều kiện của đơn.
Cặp khuôn gồm phần tạo hình và phần nhận hình tương ứng. Mọi khác biệt về phiên bản file, chiều đặt, tờ giấy hoặc vị trí cữ đều có thể làm tâm nổi lệch. Với khuôn ép kim phẳng một mặt, dùng quy trình gá khuôn và căn chỉnh máy ép; không lấy nguyên quy trình đó áp vào cặp khuôn.
Checklist gá và duyệt tờ thử
- Đối chiếu cặp khuôn. Xác nhận hai nửa thuộc cùng một bộ, cùng hướng và cùng mặt làm việc. Không đặt hai khuôn gần giống nhau theo cảm giác.
- Làm sạch mặt tiếp xúc. Kiểm mặt sau khuôn, vị trí gá và tấm đỡ; mảnh giấy, keo hoặc bụi giữa các lớp có thể làm một bên cao hơn.
- Gá nửa khuôn tạo hình. Cố định nửa trên theo hướng đưa tờ, nhưng chưa khóa cữ tờ chỉ bằng mắt nhìn.
- Căn nửa khuôn nhận hình. Dùng tờ vật liệu thật hoặc tờ thử cùng cấu trúc để xác nhận hai nửa gặp đúng vùng. Không dùng giấy mỏng khác chỉ vì dễ thao tác.
- Ép tờ thử đầu. Quan sát tâm nổi, cạnh nổi, vùng xung quanh và mặt sau; ghi hướng lệch nếu có.
- Chỉnh một điểm. Nếu tâm lệch, chỉnh vị trí khuôn hoặc cữ theo một hướng rồi ép lại một tờ. Nếu hình đúng tâm nhưng độ sâu không đều, kiểm mặt phẳng trước khi chỉnh điều kiện ép.
- Đánh dấu mẫu đạt. Chỉ khóa để chạy khi tờ thử đạt lặp lại trên các điểm quan sát đã thống nhất.
Bảng kiểm tờ thử trước quyết định chạy
| Điểm quan sát | Dấu hiệu đạt | Dấu hiệu cần dừng | Điểm kiểm lại |
|---|---|---|---|
| Tâm chi tiết | Hình nổi ở đúng vị trí dự kiến | Nổi lệch theo một hướng | Hướng khuôn, cữ tờ, tâm hai nửa |
| Cạnh chi tiết | Cạnh rõ, không bị kéo xé bất thường | Một phía mờ hoặc bị ép gãy | Độ phẳng, vật liệu, mặt tiếp xúc |
| Độ nổi | Đều theo thiết kế của cặp khuôn | Một góc cao, góc khác nông | Bề mặt gá và điểm tỳ |
| Mặt sau tờ | Biến dạng phù hợp với vùng nổi | Vết lộ bất thường hoặc chồng sai vùng | Tâm khuôn, giấy và lực ép |
| Tính lặp lại | Hai tờ liên tiếp cho kết quả tương tự | Kết quả đổi giữa các tờ | Cữ, trạng thái máy, cố định khuôn |
Sai lầm thường gặp khi gá cặp khuôn
Sai lầm đầu là thấy một góc nông rồi tăng lực cho cả máy. Cách đó làm vùng đã khớp nhận thêm lực nhưng không cho biết cặp khuôn có thẳng tâm hay không. Sai lầm thứ hai là ép thử bằng tờ không cùng loại với đơn: độ dày, bề mặt và cấu trúc tờ khác nhau khiến kết quả không đại diện.
Sai lầm thứ ba là chỉ nhìn mặt trước. Dập nổi là biến dạng xuyên qua tờ, nên mặt sau cho biết khuôn đang tạo hình ra sao. Cuối cùng, không sửa cả cữ tờ, vị trí khuôn và điều kiện ép trong một lần. Một tờ tốt sau ba thay đổi không thể trở thành chuẩn để lặp lại.
Vì sao phải căn tâm cặp khuôn trước khi chỉnh lực ép
Cặp khuôn tạo hình bằng sự ăn khớp hình học. Khi khuôn bản cái không đi đúng vào lòng khuôn âm bản, giấy bị kéo lệch ở một cạnh; lực mạnh hơn chỉ ép sai lệch đó sâu hơn. Kết quả có thể là cạnh mờ, rách hoặc vết lộ quá rõ ở mặt sau.
Sau khi tâm và mặt phẳng đã đúng, điều kiện ép mới được đánh giá có nghĩa. Khi cần xem lại áp lực nền, đối chiếu với bài máy ép kim tự động và bán tự động để hiểu giới hạn của từng cấu hình máy. Nếu hiệu ứng đòi hỏi cặp khuôn, hãy chốt đúng loại khuôn ngay từ đầu thay vì cố bù bằng thao tác máy.
Duyệt tờ thử theo thứ tự không che mất lỗi
Khi tờ thử ra khỏi máy, xem vị trí trước rồi mới xem độ sâu. Nếu tâm hình chưa đúng, một cạnh mờ hoặc vết lộ ở mặt sau có thể chỉ là hậu quả của hai nửa khuôn chưa gặp nhau theo đúng trục. Điều kiện ép lúc này chưa đáng để chỉnh. Xác nhận vị trí bằng một chi tiết dễ nhận biết, kiểm tra cả bốn phía, rồi mới chuyển sang cạnh và vùng nền.
Sau khi tâm đúng, xem cạnh hình nổi dưới ánh sáng xiên. Mục tiêu không phải làm chi tiết sâu nhất, mà là đạt hình phù hợp với cặp khuôn và tờ giấy đang dùng. Quan sát kế tiếp là mặt sau: dấu biến dạng cần nhất quán với vùng nổi ở mặt trước, không lấn sang khu vực ngoài thiết kế hoặc xuất hiện mạnh ở một phía. Cuối cùng, ép thêm một tờ cùng điều kiện để biết kết quả có lặp lại hay chỉ là một tờ may mắn.
Ví dụ: tờ đầu có mép trên của hình nổi rõ nhưng mép dưới nông. Trước khi tăng lực, kỹ thuật viên kiểm đường tâm, mặt gá và vị trí tờ. Nếu tờ thứ hai sau khi căn lại cho cạnh đều hơn mà không thay điều kiện ép, nguồn lỗi là make-ready. Nếu hai tờ vẫn có cùng vùng nông khi tâm đã đúng, lúc đó mới chuyển sang kiểm mặt phẳng và điều kiện ép.
Checklist khóa mẫu trước khi chạy lô
- Cặp khuôn đúng bộ, đúng chiều và bề mặt làm việc sạch.
- Tờ thử cùng loại vật liệu với đơn; cữ tờ đã được khóa theo mốc rõ ràng.
- Tâm nổi, mép chi tiết và độ sâu được kiểm ở cả mặt trước lẫn mặt sau.
- Mọi thay đổi được thực hiện từng điểm và có tờ đối chứng.
- Có ít nhất một tờ mẫu được đánh dấu là chuẩn để đối chiếu khi đổi ca hoặc dừng máy.
Áp dụng thực tế
Thông tin về cặp khuôn Magie dập nổi gồm khuôn và khuôn âm bản đi kèm. Khi gửi yêu cầu, hãy chuẩn bị file vector, kích thước thật, loại giấy dự kiến và mức độ nổi mong muốn; Etch Lab làm phôi và khuôn in, không gia công thành phẩm cuối.
Cần báo giá khuôn Magie ép kim?
Gửi 4 thông tin sau để Etch Lab báo giá đúng:
- File thiết kế dạng vector (AI, EPS hoặc PDF vector)
- Kích thước khuôn
- Loại giấy ép
- Số lượng dự kiến
